Retina, ppi en schaling: alles begrijpen

De dichtheid, niet de resolutie

De resolutie is het totale aantal pixels: 3840 × 2160 voor 4K, 5120 × 2880 voor 5K. De dichtheid is het aantal pixels per inch paneel, afgekort ppi. Zij bepaalt de waargenomen fijnheid, omdat ze aangeeft hoe dicht de pixels op elkaar staan.

De rekensom is eenvoudig: u deelt de diagonaal in pixels door de diagonaal in inch. Een 4K op 27 inch geeft 163 ppi; dezelfde 4K op 32 inch zakt naar 139 ppi. Dezelfde pixels, groter oppervlak, lagere dichtheid.

De twee evenwichtspunten

Besturingssystemen zijn rond twee dichtheden ontworpen, en alles wat daartussen ligt vraagt een extra berekening.

• Ongeveer 110 ppi: de historische dichtheid. De interface wordt op 100 % weergegeven, één interfacepixel neemt één fysieke pixel in. Dat is het geval bij een 34 inch in 3440 × 1440, met 109 ppi.
• Ongeveer 220 ppi: de Retina-dichtheid. De interface wordt twee keer zo groot getekend, zodat elk element exact vier fysieke pixels inneemt - twee in de breedte, twee in de hoogte. Geen enkele benadering: de contouren vallen precies op het raster. Dat geeft de tekst zijn kenmerkende scherpte.

Wat er tussen beide gebeurt

Bij 139 of 163 ppi gaat geen van beide ideale gevallen op. Het systeem moet de interface dan op een tussenliggende grootte tekenen: het berekent een groter beeld en verkleint dat, of past een niet-gehele factor toe. Het resultaat blijft zeer behoorlijk bij moderne toepassingen, maar de fijne lijnen van de lettertekens vallen soms tussen twee fysieke pixels. Vandaar die indruk van licht verzachte tekst, die op een schermafbeelding niet opvalt maar na enkele uren lezen wel merkbaar wordt.

De paradox van 5K

Dit verrast het meest: een 27 inch 5K, met zijn 14,7 miljoen pixels, toont evenveel elementen dan een gewoon scherm van 2560 × 1440. U wint geen ruimte: u wint vier keer zoveel pixels om hetzelfde te tekenen. De pictogrammen worden niet kleiner, de vensters vermenigvuldigen zich niet - alles wordt gewoon scherp.

Precies daarom volstaat de resolutie alleen niet om twee schermen te vergelijken. Om oppervlak te winnen moet u het paneel groter maken, niet alleen het aantal pixels verhogen: dat is het onderwerp van onze vergelijking 5K of 6K.

macOS en Windows pakken het niet op dezelfde manier aan

macOS beslist zelf: het detecteert de dichtheid en past 2×-schaling toe op een Retina-paneel, zonder u iets te vragen. U kunt daarna een weergavegrootte « meer ruimte » of « grotere tekst » kiezen, maar de standaardresolutie is in de overgrote meerderheid van de gevallen de juiste.

Windows laat u de keuze, in Instellingen › Systeem › Beeldscherm › Schaal, en stelt soms een waarde voor die niet de beste is. Kies op een 5K- of 6K-paneel 200 %: dat is het exacte equivalent van Retina 2×. De details per model staan in onze Windows-gids.

De kijkafstand verandert alles

Dichtheid beoordeelt u nooit op zichzelf. Op 50 cm onderscheidt het oog de pixels van een scherm met 110 ppi; op een meter veel minder. Daarom oogt een 4K-televisie van 55 inch scherp in een woonkamer terwijl zijn dichtheid belachelijk is - u kijkt er van drie meter naar.

Voor een bureauscherm op 50-70 cm luidt de praktische regel: onder 120 ppi raadt u het raster, rond 140-160 ppi is het beeld comfortabel, vanaf 200 ppi onderscheidt u niets meer van het raster.

Drie misvattingen

• « 4K volstaat overal. » Op 32 inch wel, het is zelfs zeer coherent. Op 27 inch tegenover een Mac legt 4K een niet-native schaling op die u aan de tekst merkt.
• « Meer pixels, meer ruimte. » Onjuist bij gelijke grootte: een 27 inch 5K-paneel toont dezelfde werkruimte als een 1440p, maar veel scherper.
• « Schaling beschadigt het beeld. » Niet wanneer ze geheel is. Een factor 2× is wiskundig exact: het is precies de afwezigheid van benadering die Retina zo scherp maakt.